Onderzoeken voeding en IBD

Er wordt steeds meer wetenschappelijk onderzoek gedaan naar voeding en IBD. Hieronder vind je een overzicht van lopende en afgeronde onderzoeken. Ook vind je hier een overzicht van 150 diëtisten die zijn getraind in IBD en voeding.

Met volle overgave zet Marjo Campmans-Kuijpers, assistant professor Voeding in het UMCG, zich in om voeding een volwaardige plek te geven binnen de behandeling van IBD. Ze ontwikkelde de DAPA-studie en een toolbox, en zorgde ervoor dat inmiddels 150 diëtisten in Nederland specifiek zijn getraind om mensen met IBD goed te kunnen begeleiden.

Uitgangspunt bij het onderzoek is dat iedereen een persoonlijke voedingsanalyse krijgt. Vervolgens kun je zelf aan de slag met een speciaal ontwikkelde toolbox of met ondersteuning van een van de 150 speciaal getrainde diëtisten.

Toolbox

De toolbox bevat praktische adviezen en voorbeelden, zoals:

  • Wat kun je doen als je geen melk verdraagt?
  • Hoe eet je voldoende vezels?
  • Hoe kun je spiermassa behouden of opbouwen, als je afvalt door je ziekte?
  • Hoe pas je je voeding aan bij een stoma?

De studie liep tot eind 2025.

Diëtisten getraind in IBD

Met het VITA-GrAID-onderzoek wordt gekeken hoe voeding en vitamines kunnen helpen bij de behandeling van IBD. Zo hopen MDL-artsen in de toekomst duidelijkere voedingsadviezen te kunnen geven. Deelnemers worden via loting verdeeld in drie groepen. De eerste groep volgt 12 weken een speciaal ontstekingsremmend dieet (de GrAID). De tweede groep slikt 12 weken een capsule met vitamines B2, B3 en C, die in de darm vrijkomen (de ColoVit). De derde groep krijgt een placebo, een ‘nepmiddel’.

Deelnemers doen een jaar mee. Vier keer komen ze naar het UMCG voor metingen, zoals bloedafname, vragenlijsten en ontlasting- en urineonderzoek. Meer informatie.

De resultaten volgen naar verwachting in 2026. Via het netwerk van 150 getrainde diëtisten vanuit de DAPA-studie willen de onderzoekers vanaf 2026 nieuwe voedingsadviezen implementeren die onder andere gebaseerd zijn op de VITA-GrAID-studie. Mogelijk komt er ook een receptenboek.

Gezond eten, bewegen, goed slapen en ontspannen helpen bij IBD. Het LUMC onderzocht samen met Voeding Leeft het effect van ‘Leef! met IBD’ op vermoeidheid. Veel mensen met IBD hebben last van vermoeidheid en ervaren dit als het meest beperkende symptoom.

Meer informatie.

Er is in de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar het CDED-dieet bij kinderen en volwassenen met Crohn. De resultaten hiervan zijn goed. Ongeveer de helft van de patiënten heeft baat bij het dieet. Voor een goede effectiviteit is het wel belangrijk dat patiënten zich goed houden aan het dieet. Het CDED is een dieet waarbij voedingsmiddelen die ongunstig kunnen zijn voor het microbioom of de darmwand worden beperkt of vermeden. Denk aan bewerkte voedingsmiddelen, zuivel, granen, koffie, cacao en alcohol. Het dieet bestaat uit 3 fasen waarin de voeding wordt aangevuld met eerst veel en daarna steeds minder medische voeding.
CDED kan als extra behandeloptie worden gekozen in aanvulling op de behandeling met medicijnen. Het dieet is niet geschikt voor iedereen met Crohn die een opvlamming heeft. Het volgen van het dieet is altijd in overleg met je MDL-arts en onder begeleiding van een diëtist. Wil je meer weten, vraag je behandelend MDL-arts of diëtist hiernaar.

In het Bio-Modem-onderzoek wordt nu gekeken hoe dit dieet werkt in de onderhoudsfase, vergeleken met een normaal dieet. Ook onderzoeken de wetenschappers of hartslagmeters kunnen helpen om te zien of de ziekte actief is. Deelnemers volgen 12 tot 24 weken het CDED, met hulp van een diëtist en een app. Ze krijgen uitleg, recepten en gebruiken naast vaste voeding ook drinkvoeding. Meer informatie.

Meer informatie over diëten en onderzoeken voeding en IBD

  • Onze brochure over voeding
  • Onze webcast over voeding
  • In ons kwartaalmagazine schrijven wij regelmatig over onderzoeken naar voeding en IBD. Leden van Crohn & Colitis NL ontvangen Crohniek 4x per jaar.
    Word lid