Zoeken
Probleem met medicijn melden Een medicijn probleem melden Heb je een vraag? Neem contact op Heb je een vraag? Neem contact op
Hardlopende jonge vrouw
HomeLeven metLeefstijlBewegen en sporten

Bewegen en sporten

Als je last hebt van je ziekte, lukt sporten niet altijd. Jammer, want met meer bewegen bouw je een betere conditie op én voel je je minder moe en somber.

Bas heeft colitis ulcerosa:
Hardlopen geeft me meer energie

Verschillende studies tonen aan dat een gezonde leefstijl en meer bewegen de kwaliteit van leven verbeteren. Ook als er geen ziekteactiviteit is, kun je toch last hebben van (chronische) klachten zoals pijn, slapeloosheid, vermoeidheid, somberheid en verlies van sociale contacten. Bewegen helpt veel van deze klachten in een periode van enkele weken tot maanden te verminderen.

Onder het mom ‘Bewegen is goed, meer bewegen is beter’, adviseert de Gezondheidsraad ten minste 2,5 uur per week matig intensief te bewegen, voor kinderen is dit dagelijks minstens een uur. Elke vorm van beweging is geschikt, als het bijdraagt aan het doorbreken van stilzitten. Activiteiten om jezelf te verplaatsen, zoals lopen, fietsen en huishoudelijke taken als stofzuigen, ramenlappen en tuinieren vallen ook onder bewegen. Neem vaker de trap in plaats van de lift, ga fietsend naar het winkelcentrum. Ook deze relatief kleine verbeteringen in je dagelijkse patroon helpen.

Weinig energie

Als je weinig energie hebt, kun je zittend of liggend simpele mobiliteitsoefeningen en rustige ademhalingsoefeningen doen om je bloedsomloop op gang te houden zonder je lichaam te overbelasten. Dit helpt je spieren en bloedcirculatie actief te houden zonder dat het veel energie kost.

Probeer bijvoorbeeld de volgende oefeningen vanuit een stoel of liggend:

  1. Zit-naar-staan: kom op en ga weer zitten, dit versterkt je beenspieren op een zachte manier.
  2. Enkelrotaties: draai je enkels langzaam naar binnen en naar buiten terwijl je zit, om de doorbloeding te bevorderen.
  3. Ademhalingsoefening: adem rustig in door je neus, laat je buik uitzetten en adem langzaam uit via je mond. Herhaal dit een paar keer. Dit helpt om spanning los te laten en je lichaam tot rust te brengen.

Tip

Welke sport?

Het advies is altijd om iets te zoeken wat kan en wat je leuk vindt. Dan houd je het beter vol en kun je veel gezondheidswinst behalen. Een stappenteller kan inzicht geven in hoeveel je beweegt. Het kan een stimulans zijn om elke dag toch wat extra stappen te zetten, met als resultaat dat je je energieker voelt en vermoeidheid en andere klachten langzaamaan minder worden.

Vijf tips om bewegen vol te houden

  1. Kies iets wat je leuk vindt
    Zoek een activiteit waar je plezier in hebt. Dan houd je het makkelijker vol. Kies iets dat bij jou past.
  2. Maak het makkelijk
    Kies een moment waarop je genoeg energie hebt. Misschien past een uurtje hardlopen of banen zwemmen in de ochtend beter bij je omdat je ’s avonds minder energie hebt. Je kunt ook kleine beweegmomenten inbouwen, zoals wandelen tijdens het thuiswerken of fietsen op een hometrainer terwijl je televisie kijkt.
  3. Maak er een gewoonte van
    Probeer bewegen onderdeel van je dag of week te maken. Een vaste routine helpt om het vol te houden.
  4. Beweeg samen met anderen
    Samen bewegen is vaak leuker en makkelijker. Ga wandelen of sporten met je partner, vrienden of kinderen. Ook een wekelijkse groepsles of teamsport kan helpen om gemotiveerd te blijven.
  5. Ken je grens en bouw rustig op
    Iedereen met IBD kan iets anders aan. Wat voor de één goed werkt, kan voor de ander te zwaar zijn. Let niet alleen op hoe bewegen voelt tijdens de activiteit, maar ook op hoe je je daarna voelt. Begin rustig en kies een niveau dat bij jouw lichaam past. Blijf je lang moe, slaap je slechter, krijg je een grieperig gevoel of merk je dat je klachten toenemen? Dan kan het zijn dat je te veel van jezelf vraagt.

    Twijfel je over wat voor jou een goede manier van bewegen is? Vraag dan advies aan een gespecialiseerde fysiotherapeut, ergotherapeut of sportarts. Hiervoor heb je een verwijzing van je huisarts of MDL-arts nodig. Deze zorg wordt vergoed vanuit de basisverzekering.

MDL-arts Sander van der Marel: ‘Wees vooral niet te streng voor jezelf, een keer overslaan of de activiteit verplaatsen naar een andere dag is prima’

Begeleiding

Heb je meerdere ziektes of een ernstig ziekteverloop gehad, dan is sporten onder begeleiding van een sportarts of fysiotherapeut zinvol. Heb je door je ziekte veel spiermassa verloren, dan kun je met oefeningen die niet heel veel impact hebben, dit toch weer opbouwen. Als je last hebt van ernstige vermoeidheid, heeft je lichaam meer tijd nodig om de activiteiten op te bouwen en kun je wel wat extra steun gebruiken.

Bij blessuregevoelige sporten of duursporten is een consult bij een sportarts soms handig. Dit kan op eigen initiatief of via de huisarts. Bepaalde intensieve duursporten kunnen invloed hebben op het maag- darmkanaal en klachten uitlokken.

Hoe houd je het sporten en bewegen vol?

  • Neem de tijd, je voelt je uiteindelijk echt beter.
  • Wees niet te streng voor jezelf en zie steeds de mogelijkheid om opnieuw te beginnen.
  • Wat helpt jou? Een stappenteller of een app die je prestaties meet? Of misschien een hond die een paar keer per dag een wandeling nodig heeft, of een partner of vriend(in) die met je meedoet.

Kortom, beweeg waar mogelijk en op een manier die leuk is en in het dagelijks leven past. Ga vooral niets forceren.

Alle adviezen zijn voor een ziekte die in remissie is. En nog belangrijker: luister naar je lichaam.